Siłowniki obrotowe służą do sterowania zaworami kulowymi oraz przepustnicami. Napędy obrotowe pneumatyczne wykonane są zwykle zgodnie ze standardem montażowym ISO 5211 co pozwala na wygodny i prosty dobór zamiennika niezależnie od producenta.
Budowa siłowników obrotowych oraz zasada działania napędu zaworu kulowego:
Napęd obrotowy pneumatyczny ma dwa tłoki, które dzielą siłownik na dwie komory robocze. Poprzez zębatki napędzające wałek przeciwny ruch tłoków zmieniany jest na ruch obrotowy wałka. Podstawowym ruchem obrotowym jest 90 stopni. Rzadziej występują siłowniki obrotowe o zakresie 0-120 stopni i 0-180 stopni.
Poniższy schemat obrazuje budowę siłownika obrotowego na przykładzie napędu firmy Rotork
Do poprawnego doboru napędu obrotowego niezbędne jest określenie:
- Momentu obrotowego w Nm (moment obrotowy powinien być o 20-30% większy od wymaganego w zaworze kulowym/przepustnicy)
- rozmiaru trzpienia zaworu kulowego lub przepustnicy (jeśli trzpień jest za mały, ale rozstaw otworów według ISO jest pasujący możliwe jest zastosowanie redukcji do trzpienia - adapterów)
- rozstawu otworów montażowych (według ISO 5211) - poniżej:
Do sterowania napędami obrotowymi służą montowane na siłownikach elektrozawory w standardzie Namur - niezależnie od producenta standard ten określa, położenie przyłączy i otworów montażowych w napędzie. Zawory typu Namur posiadają gwintowane przyłącze zasilania sprężonym powietrzem oraz odpowietrzniki. Oczywiście do napędu można podłączyć przewody pneumatyczne złączkami gwintowanymi, gdyż otwory do których montuje się zawory Namur mają wewnątrz gwinty. Przyłącza zasilające do napędu nie są gwintowane - jak na zdjęciu poniżej:
W kwestii działania napędów przepustnic wyróżniamy:
- napędy DA - podwójnego działania - ruch jest wymuszany pneumatycznie w obydwie strony (otwarcie i zamknięcie)
- napędy SA - pojedynczego działania - ruch wymuszany jest sygnałem pneumatycznym, a powrórt sprężyną
